- ‘హర్మూజ్’ సంక్షోభం, హౌతీ దాడుల నేపథ్యంలో తీవ్ర ఒత్తిడిలో పాకిస్థాన్
- సౌదీ అరేబియాతో ఉన్న దశాబ్దాల రక్షణ ఒప్పందాలను నిలబెట్టుకోవాల్సిన సవాలు
- పొరుగు దేశమైన ఇరాన్‌తో సంబంధాలు దెబ్బతినకుండా మధ్యవర్తిత్వానికి పాక్ ప్రయత్నాలు
- సౌదీ చమురు క్షేత్రాలపై దాడులు జరిగితే సైనిక సాయం చేయడానికి ఇస్లామాబాద్ సిద్ధం?
- పశ్చిమాసియాలో సంక్షోభం ముదిరితే పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా కుప్పకూలే ప్రమాదం
హర్మూజ్ జలసంధి కేంద్రంగా పశ్చిమాసియాలో చెలరేగిన యుద్ధ జ్వాలలు ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌ను తీవ్ర సంకటంలోకి నెట్టాయి. ఒకవైపు ఇరాన్ అనుకూల హౌతీ రెబెల్స్ సౌదీ అరేబియా లక్ష్యంగా దాడులకు తెగబడుతుండటంతో.. తన చిరకాల మిత్రదేశమైన సౌదీకి, మరోవైపు పొరుగునే ఉన్న ఇరాన్‌కు మధ్య సమతుల్యతను కాపాడుకోవడానికి పాకిస్థాన్ తీవ్ర ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. అటు రక్షణ ఒప్పందాలను గౌరవిస్తూనే, ఇటు ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలకు దూరంగా ఉండేందుకు ఇస్లామాబాద్ తెరవెనుక దౌత్య నీతిని వేగవంతం చేసింది.
సౌదీ రక్షణపై తీవ్ర ఒత్తిడి
దశాబ్దాలుగా పాకిస్థాన్ ఆర్థికంగా, వ్యూహాత్మకంగా సౌదీ అరేబియాపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న పాత రక్షణ ఒప్పందాల ప్రకారం.. సౌదీ సార్వభౌమాధికారానికి ముప్పు వాటిల్లితే పాక్ సైన్యం అక్కడ రంగంలోకి దిగాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుత హర్మూజ్ సంక్షోభం నేపథ్యంలో గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు పెరిగితే, సౌదీ చమురు క్షేత్రాలు, పవిత్ర నగరాల రక్షణ కోసం పాక్ దళాలను పంపాలంటూ రియాద్ నుంచి ఇస్లామాబాద్‌పై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
ఇరాన్‌తో మధ్యవర్తిత్వమే ఏకైక మార్గమా?
సౌదీకి సైనిక సాయం అందిస్తే నేరుగా ఇరాన్‌తో శత్రుత్వాన్ని కొనితెచ్చుకున్నట్లు అవుతుందని పాకిస్థాన్ భయపడుతోంది. ఇప్పటికే సరిహద్దు వివాదాలు, ఉగ్రవాద ఆరోపణలతో ఇరాన్-పాక్ సరిహద్దులు అశాంతిగా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఇరాన్‌తో ఘర్షణ పడకుండా ఉండేందుకు ఇరుపక్షాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని పాక్ ప్రధాని భావిస్తున్నారు. టెహ్రాన్‌తో సంప్రదింపులు జరుపుతూ, హౌతీ దాడులను నియంత్రించేలా ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్‌ను ఒప్పించేందుకు పాక్ దౌత్యవేత్తలు రంగంలోకి దిగారు.
ఆర్థిక భయాలు.. పాక్‌కు తప్పని తిప్పలు
పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాలు ఆర్థిక సంక్షోభం. ఒకవేళ హర్మూజ్ జలసంధిలో యుద్ధం ముదిరి, చమురు సరఫరా నిలిచిపోతే గల్ఫ్ దేశాల నుంచి వచ్చే నిధులు ఆగిపోతాయి. అలాగే చమురు ధరలు పెరిగితే పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా దివాలా తీస్తుంది. అందుకే అటు గల్ఫ్ దేశాల రక్షణ బంధాన్ని తెంచుకోలేక, ఇటు ఇరాన్‌తో నేరుగా తలపడలేక పాకిస్థాన్ పిల్లిమొగ్గలు వేస్తోంది. పశ్చిమాసియా సంక్షోభంలో పాక్ తీసుకునే ఏ చిన్న నిర్ణయమైనా ఆ దేశ భవిష్యత్తును మార్చేసే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
సౌదీ రక్షణపై తీవ్ర ఒత్తిడి
దశాబ్దాలుగా పాకిస్థాన్ ఆర్థికంగా, వ్యూహాత్మకంగా సౌదీ అరేబియాపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న పాత రక్షణ ఒప్పందాల ప్రకారం.. సౌదీ సార్వభౌమాధికారానికి ముప్పు వాటిల్లితే పాక్ సైన్యం అక్కడ రంగంలోకి దిగాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుత హర్మూజ్ సంక్షోభం నేపథ్యంలో గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు పెరిగితే, సౌదీ చమురు క్షేత్రాలు, పవిత్ర నగరాల రక్షణ కోసం పాక్ దళాలను పంపాలంటూ రియాద్ నుంచి ఇస్లామాబాద్‌పై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
ఇరాన్‌తో మధ్యవర్తిత్వమే ఏకైక మార్గమా?
సౌదీకి సైనిక సాయం అందిస్తే నేరుగా ఇరాన్‌తో శత్రుత్వాన్ని కొనితెచ్చుకున్నట్లు అవుతుందని పాకిస్థాన్ భయపడుతోంది. ఇప్పటికే సరిహద్దు వివాదాలు, ఉగ్రవాద ఆరోపణలతో ఇరాన్-పాక్ సరిహద్దులు అశాంతిగా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఇరాన్‌తో ఘర్షణ పడకుండా ఉండేందుకు ఇరుపక్షాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని పాక్ ప్రధాని భావిస్తున్నారు. టెహ్రాన్‌తో సంప్రదింపులు జరుపుతూ, హౌతీ దాడులను నియంత్రించేలా ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్‌ను ఒప్పించేందుకు పాక్ దౌత్యవేత్తలు రంగంలోకి దిగారు.
ఆర్థిక భయాలు.. పాక్‌కు తప్పని తిప్పలు
పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాలు ఆర్థిక సంక్షోభం. ఒకవేళ హర్మూజ్ జలసంధిలో యుద్ధం ముదిరి, చమురు సరఫరా నిలిచిపోతే గల్ఫ్ దేశాల నుంచి వచ్చే నిధులు ఆగిపోతాయి. అలాగే చమురు ధరలు పెరిగితే పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా దివాలా తీస్తుంది. అందుకే అటు గల్ఫ్ దేశాల రక్షణ బంధాన్ని తెంచుకోలేక, ఇటు ఇరాన్‌తో నేరుగా తలపడలేక పాకిస్థాన్ పిల్లిమొగ్గలు వేస్తోంది. పశ్చిమాసియా సంక్షోభంలో పాక్ తీసుకునే ఏ చిన్న నిర్ణయమైనా ఆ దేశ భవిష్యత్తును మార్చేసే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
