- ఐఐటీ మద్రాస్‌లో చూపులేని వారికి ఫొటోగ్రఫీ శిక్షణ
- శబ్దాలు, స్పర్శతో దృశ్యాన్ని అర్థం చేసుకునే విధానం
- ఫొటోలను పరిశీలించేందుకు ఏఐ, సహచరుల సాయం
- సంగీతంలో భావోద్వేగాలతో పాటు శాస్త్రీయ సూత్రాలు
- దివ్యాంగులకు విభిన్న వృత్తుల్లో అవకాశాలు
- సాంకేతికత రూపకల్పనలో దివ్యాంగుల భాగస్వామ్యం కీలకం
ఒక గదిలో ఇద్దరు మాట్లాడుతున్నారు. మైక్రోఫోన్ ఆన్‌లో ఉంది. ఏసీ శబ్దం వినిపిస్తోంది. చాలామందికి ఇవన్నీ సాధారణమైన శబ్దాలే. కానీ చూపులేని వ్యక్తికి ఇవే ఒక ఫొటోకు తొలి మెట్లు కావచ్చు! వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా.. వినికిడి, స్పర్శ సాయంతో ఫొటోగ్రఫీ నేర్చుకుంటున్నారు కొందరు దృష్టిలోపం ఉన్నవారు. ఐఐటీ మద్రాస్‌లో ఈ వినూత్న కళకు శిక్షణ ఇస్తున్నారు.
శబ్దాల ఆధారంగా ఫొటో ఫ్రేమ్
ఐఐటీ మద్రాస్‌లోని హ్యుమానిటీస్ అండ్ సోషల్ సైన్సెస్ విభాగంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ హేమచంద్రన్ కరాహ్ ఈ విధానాన్ని వివరిస్తున్నారు. ఆయన యాక్సెసిబిలిటీ రీసెర్చ్ సెంటర్ వ్యవస్థాపక సభ్యుల్లో ఒకరు. దివ్యాంగులకు విద్యను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడంపై ఈ కేంద్రం పరిశోధనలు చేస్తోంది. 2025 అక్టోబర్ 6న మాజీ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి డీవై చంద్రచూడ్ ఈ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు.
చూపులేని వ్యక్తి ఫొటో తీయాలంటే ముందుగా ఆ ప్రదేశాన్ని శబ్దాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవాలి. ఎవరు ఎక్కడ కూర్చున్నారు? ఎవరు ఏ వైపు నుంచి వస్తున్నారు? ఎక్కడి నుంచి మాటలు వినిపిస్తున్నాయి? వంటి విషయాలను గుర్తించాలి. అవసరమైనప్పుడు స్పర్శ సాయమూ తీసుకోవాలి. ఇలా మనసులో ఆ ప్రదేశం గురించి ఒక రూపాన్ని ఏర్పరచుకున్న తర్వాత కెమెరాతో ఫొటో తీస్తారు. తీసిన ఫొటోను ఏఐ సాధనం లేదా సహోద్యోగి సాయంతో పరిశీలించి, అవసరమైతే మరోసారి ప్రయత్నిస్తారు. మంచి ఫొటో కోసం మూడు నాలుగు చిత్రాలు తీసే సందర్భాలూ ఉంటాయి.
వెలుతురు గురించి తెలుసుకోవడం ఎలా?
ఫొటోగ్రఫీలో వెలుతురు కీలకం. కాంతి ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? వస్తువులపై పడి ఎలా ప్రతిబింబిస్తుంది? కెమెరా లెన్స్‌లోకి ఎంత కాంతి చేరుతుంది? వంటి అంశాలను అర్థం చేసుకోవాలి. వీటి ఆధారంగానే ఫొటో స్పష్టంగా వస్తుందా, చీకటిగా ఉంటుందా అనేది నిర్ణయమవుతుంది. చూపులేని వ్యక్తులు కూడా ఈ సూత్రాలను నేర్చుకుని ఫొటోగ్రఫీ చేయవచ్చని కరాహ్ చెబుతున్నారు.
ఆయన దృష్టిలో ఫొటోగ్రఫీ అంటే కెమెరా బటన్ నొక్కడం మాత్రమే కాదు. ఏం చిత్రీకరిస్తున్నామో తెలుసుకుని, దానిపై శ్రద్ధ పెట్టడం ముఖ్యం. ఫొటో తీయడం, ఇతరులతో పంచుకోవడం, కలిసి ఆస్వాదించడం వ్యక్తిగత ఆనందానికి, స్నేహానికి, వృత్తిపరమైన అవకాశాలకు ఉపయోగపడతాయి.
దివ్యాంగులకు నచ్చిన వృత్తిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ
చూపులేని పిల్లలకు సంగీతమే సరైన వృత్తి అని ముందే నిర్ణయించకూడదని కరాహ్ అంటున్నారు. వారికి సంగీతంపై ఆసక్తి ఉంటే దాన్ని వృత్తిగా ఎంచుకోవచ్చు. అదే సమయంలో జర్నలిజం, ప్రయోగశాలల్లో పని, కళలు, చిత్రలేఖనం వంటి రంగాల్లోనూ ఏఐ, ఇతరుల సహకారంతో అవకాశాలు కల్పించాలి. వారి తరఫున ఇతరులు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు.
ఐఐటీ మద్రాస్ కేంద్రం విద్యలో అందుబాటును ప్రధాన అంశంగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఏఐ, ఎక్స్‌టెండెడ్ రియాలిటీ, ఉపాధ్యాయుల శిక్షణపై దృష్టి పెడుతోంది. దివ్యాంగుల కోసం సాంకేతికతను రూపొందించే ముందు వారికి నిజంగా ఏం కావాలో అడిగి తెలుసుకోవాలని కరాహ్ సూచిస్తున్నారు. వారి భాగస్వామ్యంతోనే కొత్త ఆలోచనలు, పరిష్కారాలు రూపొందాలని చెబుతున్నారు.
వినడం అనేది కేవలం శబ్దాలను గుర్తించడం కాదు.. ఎదుటివారి అవసరాలను నిజంగా అర్థం చేసుకోవడం. చూపులేని వ్యక్తికి ఫొటో తీయడంలో ఇదే తొలి అడుగు. సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరినీ అర్థం చేసుకోవడానికీ ఇదే మార్గం.
శబ్దాల ఆధారంగా ఫొటో ఫ్రేమ్
ఐఐటీ మద్రాస్‌లోని హ్యుమానిటీస్ అండ్ సోషల్ సైన్సెస్ విభాగంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ హేమచంద్రన్ కరాహ్ ఈ విధానాన్ని వివరిస్తున్నారు. ఆయన యాక్సెసిబిలిటీ రీసెర్చ్ సెంటర్ వ్యవస్థాపక సభ్యుల్లో ఒకరు. దివ్యాంగులకు విద్యను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడంపై ఈ కేంద్రం పరిశోధనలు చేస్తోంది. 2025 అక్టోబర్ 6న మాజీ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి డీవై చంద్రచూడ్ ఈ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు.
చూపులేని వ్యక్తి ఫొటో తీయాలంటే ముందుగా ఆ ప్రదేశాన్ని శబ్దాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవాలి. ఎవరు ఎక్కడ కూర్చున్నారు? ఎవరు ఏ వైపు నుంచి వస్తున్నారు? ఎక్కడి నుంచి మాటలు వినిపిస్తున్నాయి? వంటి విషయాలను గుర్తించాలి. అవసరమైనప్పుడు స్పర్శ సాయమూ తీసుకోవాలి. ఇలా మనసులో ఆ ప్రదేశం గురించి ఒక రూపాన్ని ఏర్పరచుకున్న తర్వాత కెమెరాతో ఫొటో తీస్తారు. తీసిన ఫొటోను ఏఐ సాధనం లేదా సహోద్యోగి సాయంతో పరిశీలించి, అవసరమైతే మరోసారి ప్రయత్నిస్తారు. మంచి ఫొటో కోసం మూడు నాలుగు చిత్రాలు తీసే సందర్భాలూ ఉంటాయి.
వెలుతురు గురించి తెలుసుకోవడం ఎలా?
ఫొటోగ్రఫీలో వెలుతురు కీలకం. కాంతి ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? వస్తువులపై పడి ఎలా ప్రతిబింబిస్తుంది? కెమెరా లెన్స్‌లోకి ఎంత కాంతి చేరుతుంది? వంటి అంశాలను అర్థం చేసుకోవాలి. వీటి ఆధారంగానే ఫొటో స్పష్టంగా వస్తుందా, చీకటిగా ఉంటుందా అనేది నిర్ణయమవుతుంది. చూపులేని వ్యక్తులు కూడా ఈ సూత్రాలను నేర్చుకుని ఫొటోగ్రఫీ చేయవచ్చని కరాహ్ చెబుతున్నారు.
ఆయన దృష్టిలో ఫొటోగ్రఫీ అంటే కెమెరా బటన్ నొక్కడం మాత్రమే కాదు. ఏం చిత్రీకరిస్తున్నామో తెలుసుకుని, దానిపై శ్రద్ధ పెట్టడం ముఖ్యం. ఫొటో తీయడం, ఇతరులతో పంచుకోవడం, కలిసి ఆస్వాదించడం వ్యక్తిగత ఆనందానికి, స్నేహానికి, వృత్తిపరమైన అవకాశాలకు ఉపయోగపడతాయి.
దివ్యాంగులకు నచ్చిన వృత్తిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ
చూపులేని పిల్లలకు సంగీతమే సరైన వృత్తి అని ముందే నిర్ణయించకూడదని కరాహ్ అంటున్నారు. వారికి సంగీతంపై ఆసక్తి ఉంటే దాన్ని వృత్తిగా ఎంచుకోవచ్చు. అదే సమయంలో జర్నలిజం, ప్రయోగశాలల్లో పని, కళలు, చిత్రలేఖనం వంటి రంగాల్లోనూ ఏఐ, ఇతరుల సహకారంతో అవకాశాలు కల్పించాలి. వారి తరఫున ఇతరులు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు.
ఐఐటీ మద్రాస్ కేంద్రం విద్యలో అందుబాటును ప్రధాన అంశంగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఏఐ, ఎక్స్‌టెండెడ్ రియాలిటీ, ఉపాధ్యాయుల శిక్షణపై దృష్టి పెడుతోంది. దివ్యాంగుల కోసం సాంకేతికతను రూపొందించే ముందు వారికి నిజంగా ఏం కావాలో అడిగి తెలుసుకోవాలని కరాహ్ సూచిస్తున్నారు. వారి భాగస్వామ్యంతోనే కొత్త ఆలోచనలు, పరిష్కారాలు రూపొందాలని చెబుతున్నారు.
వినడం అనేది కేవలం శబ్దాలను గుర్తించడం కాదు.. ఎదుటివారి అవసరాలను నిజంగా అర్థం చేసుకోవడం. చూపులేని వ్యక్తికి ఫొటో తీయడంలో ఇదే తొలి అడుగు. సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరినీ అర్థం చేసుకోవడానికీ ఇదే మార్గం.
